Doç.Dr. Murat Kürtüncü
Doç.Dr. Murat Kürtüncü Nöroloji

Limbik ensefalit

Limbik ensefalit nedir?

Limbik ensefalit nedir?

Limbik ensefalit beyinde limbik bölge isminde bir bölgenin iltihaplanmasının izlendiği bir hastalıktır. Limbik bölge hafıza, duygudurum, davranış ve koku alma ile ilgili bir bölgedir.

Limbik ensefalit hastalığında hastalarda ne olur?

Limbik ensefalit çok sinsi bir şekilde başlayabilir. Hastalarda başlanıçta kişilik değişikliği, depresyon, halüsinasyon, kaygı, unutkanlık gibi psikiyatrik bulgular izlenebilir. Hastalık ilerledikçe nörolojik bulgular daha da belirginleşerek epileptik nöbetler, bilinç kaybı, felçler görülebilir. Belirtiler genellikle haftalar içinde ilerlerken bazı hastalarda günler içinde bilinç kaybı ile de sonuçlanabilir.

Limbik ensefalit neden olur?

Limbik ensefalit kanda limbik hücrelerdeki bazı proteinlere bağlanan antikorlar sonucunda oluşur. Bu antikorlar nöronların normal çalışmasını bozduğu için nörolojik kayıplar ortaya çıkmaktadır. Antikorların oluşmasına sebep olan altta yatan bir kanser olabilir. Kanser hücreleri üzerindeki anormal proteinlerin bağışıklık sistemini yanlış şekilde aktive edip, nöronlar üzerinde olumsuz etkiler oluştuğu düşünülmektedir. Kanserle ilintili limbik ensefalite paraneoplastik limbik ensefalit ismi verilmektedir. Paraneoplastik limbik ensefalitlerin %70'inde nörolojik bulgular kanserin kendisine ait bulgulardan önce çıkabilir. Başka bir deyişle limbik ensefalit bir kanser habercisi olabilir. Bazı hastalarda ise hiç kanser bulunmayabilir.

Kanserle ilişkili limbik ensefalite (paraneoplastik limbik ensefalit) hangi tip kanserler yol açmaktadır?

Paraneoplastik limbik ensefalitlere neden olan kanserler sıklık sırasına göre küçük hücreli akciğer kanseri, meme, testis kanseri, Hodgkin lenfoma (lenf kanseri) over ve timus bezi kanserleridir. Bunun dışında nadiren başka organların kanserlerinde de limbik ensefalit ortaya çıkabilir.

Limbik ensefalit tanısı nasıl konur?

Limbik ensefalit tanısının konulması zordur ve sıklıkla hastaların hafif bulgularla başlaması nedeni ile gecikmeler olmaktadır. Tanıda beyin MR'ı, bel suyu analizi ve kanda bakılan anti-nöronal antikor denen beyin hücrelerine karşı gelişen antikorlar önemli rol almaktadır. Bu testlerin sonucu hemen çıkmadığı için tanıdan şüphelenilmesi durumunda bile hastaların kesin tanısı için belli bir zamanın geçmesi gerekebilmektedir. Bu incelemeler dışında özellikle nöbet geçiren hastalarda EEG çekilmesi de gerekebilir.

Limbik ensefalite hangi antikorlar neden olur?

Bu antikorlar anti-Hu, anti-Ma2, CRMP-5, amfifizin, voltaja bağlı kalsiyum kanal, NMDA reseptör antikorlarıdır. Antikor listesi yeni antikorların bulunması nedeni ile her yıl genişlemektedir. Bunların çoğu Türkiye'de bakılabilmekle birlikte, bazıları yurtdışında, sadece bu konuda özelleşmiş laboratuarlarda bakılabilmektedir.

Kanserden şüphelenilmesi durumunda ne yapmak gerekir?

Limbik ensefalit hastalarının önemli bir kısmında altta yatan nedenin kanser olması nedeni ile kanser taraması her hastaya yapılmalıdır. Bunun için tüm vücut bilgisayarlı tomografisi ve PET gibi görüntülemelerin yanısıra kanda kanserle ilişkili testlere de bakmak gerekir. Kadınlarda mamografi, jinekolojik muayene ve ultrasonografi, erkeklerde de testis, prostat muayenesi ve testis MR'ı veya ultrasonografisi gerekebilir. Bunların negatif bulunması durumunda da özellikle gaitada gizli kan testi pozitif olan hastalarda tüm mide-bağırsak sistemini üst ve alt endoskopi ile taramak gereklidir. Ayrıntılı kanser tarama testlerinde kanser saptanmayan hastalarda ileride ortaya çıkabilecek kanser açısından beş yıl boyunca her yıl kanser taramasından geçirmek önerilen bir uygulamadır. Beş yıl sonunda da kanser ortaya çıkarmayan hastalarda kanser taramasına son verilir.

Limbik ensefalit kanserden kaynaklanmıyorsa neden ortaya çıkar?

Bu sorunun yanıtı tam olarak bilinmemektedir. İnanılan görüş bu hastalarda da altta yatan nedenin aslında kanser olabileceği yönündedir. Kanser hücrelerinin daha tümör oluşturmadan bağışıklık sistemi tarafından doğru şekilde yok edilmesinden dolayı limbik ensefalit oluşuyor olabilir.

Limbik ensefalit hangi hastalıklarla karışabilir?

Limbik ensefalit enfeksiyonlarla, metabolik hastalıklarla, beyin vasküliti ve tümörlerle karışabilir. Bunlar içinde en sık olanı herpes simpleks ensefalitidir. Ayrıca, Creutzfeld-Jacob (deli dana) hastalığı, Hashimoto ensefalopatisi, Wernicke-Korsakoff hastalığı, progresif multifokal ensefalomiyelit de limbik ensefalite benzer bulgular yapabilir.

Limbik ensefalit nasıl tedavi edilir?

Lmibik ensefalitin altında yatan neden kanser ise kanser uygun şekilde tedavi edilmelidir. Nörolojik bozukluğun artmış bağışıklık sisteminden kaynaklanması nedeni ile bağışıklık sistemini baskılayan tedaviler genel geçer kabul görmüş ilk basamak tedavi yaklaşımıdır. Bu amaçla kortizon, intravenöz immünglobülin (IVIG), ve kan değişim tedavisi (plazmaferez) sıklıkla uygulanan tedavilerdir. Hastalarda epileptik nöbet ortaya çıktıysa epilepsi ilaçları da tedaviye eklenir. Psikiyatrik bulgular için antidepresanlar ve antipsikotiklerin de verilmesi gerekebilir.


Nörolojik hastalıklar hakkında daha fazla bilgi için:
www.norolojiklinigi.info

Bu makale 2684 kez okunmuştur.

Anahtar Kelimeler
Görsel Galeriler
<
>

Yorumlar(0)

Yorum gönderebilmek için üye olmalısınız veya giriş yapmalısınız.
Daha fazla yorum göster »